۲۳آوریل ۲۰۲۵- یک تجزیه و تحلیل جدید نشان داد که ترکیب رژیم غذایی کم سدیم با عادات غذایی DASH، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را بیش از ۱۴ درصد کاهش می دهد و بزرگترین فواید را برای زنان و بزرگسالان سیاه پوست مبتلا به فشار خون بالا دارد.
در مقاله ای که اخیراً در مجله آمریکایی پیشگیری از بیماری های قلبی منتشر شده است، محققان از داده های جمع آوری شده در ایالات متحده برای بررسی چگونگی تأثیر کاهش سدیم در رژیم غذایی، چه به صورت جداگانه و چه در حین پیروی از رژیم غذایی رویکردهای غذایی برای توقف فشار خون بالا(DASH)، بر خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی آترواسکلروتیک (ASCVD) در طول ۱۰سال استفاده کردند.
یافته های آنها نشان داد که پایبندی به الگوهای غذایی DASH و کاهش سدیم غذایی به طور مستقل خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی آترواسکلروتیک (ASCVD) را کاهش می دهد و بیشترین فواید زمانی مشاهده می شود که این دو مداخله با هم ترکیب شوند.
پیشینه
بیماری قلبی عروقی(CVD) ، همچنان علت اصلی مرگ و میر در جهان است، اما بیش از نیمی از موارد با عوامل قابل اصلاح سبک زندگی مانند فعالیت بدنی و رژیم غذایی مرتبط هستند. در سراسر ایالات متحده، عادات غذایی ناسالم، به ویژه مصرف بیش از حد سدیم، که بیش از ۹۰ درصداز بزرگسالان آمریکایی از آن تجاوز می کنند، از عوامل اصلی ضعف سلامت قلب و عروق هستند.
رژیم غذایی DASH که توسط توصیه های ملی تأیید شده است، مصرف لبنیات کم چرب، غلات کامل، سبزیجات و میوهها را تشویق می کند و در عین حال مصرف قند های افزوده، کلسترول و چربی های اشباع را کاهش می دهد. این رژیم با کاهش بروز بیماریهای قلبی عروقی، کاهش آسیب قلبی و کاهش خطر ۱۰ساله ASCVD مرتبط بوده است.
در حالی که یک کارآزمایی قبلی به نام DASH-Sodium نشان داد که هم رژیم غذایی DASH و هم کاهش سدیم در بهبود فشار خون مؤثر هستند، اما اثرات آنها بر خطر طولانی مدت ASCVD مورد تجزیه و تحلیل قرار نگرفت.
درباره ی این مطالعه
در این مطالعه، محققان با استفاده از داده های جمع آوری شده در طول پروژه DASH-Sodium، یک تجزیه و تحلیل ثانویه انجام دادند تا ارزیابی کنند که آیا کاهش مصرف سدیم، به تنهایی یا در کنار رژیم غذایی DASH، میتواند خطر ASCVD را در طول ده سال کاهش دهد یا خیر.
محققان فرض کردند که کاهش مصرف سدیم به تنهایی این خطر را کاهش می دهد و ترکیب آن با رویکردهای غذاییDASH ، این تاثیر را افزایش خواهد داد.
پروژهDASH-Sodium یک مطالعه تغذیه ای تصادفی و چند مرکزی بود که بین سالهای ۱۹۹۷تا ۱۹۹۹در چهار مرکز بالینی ایالات متحده انجام شد. در این مطالعه، بزرگسالانی با فشار خون بالا که حداقل ۲۲سال سن داشتند، ثبت نام شدند و افراد مبتلا به دیابت وابسته به انسولین، بیماری قلبی، نارسایی کلیه، دیس لیپیدمی کنترل نشده، مصرف بیش از حد الکل یا افرادی که داروهای ضد فشار خون مصرف می کردند، از مطالعه حذف شدند. شرکت کنندگان به صورت تصادفی به مدت ۱۲هفته رژیم غذاییDASH ، یا یک رژیم غذایی معمولی آمریکایی را دنبال کردند. هر شرکت کننده سه سطح سدیم را با ترتیب تصادفی مصرف کرد: بالا، به معنی ۱.۶میلی گرم سدیم برای هر کیلوکالری مصرفی (حدود ۳۵۰۰میلی گرم در روز برای یک رژیم غذایی ۲۰۰۰کیلوکالری)، متوسط (۱.۱میلیگرم در هر کیلوکالری، حدود ۲۴۰۰میلیگرم در روز) یا پایین (۰.۵میلیگرم در هر کیلوکالری، حدود ۱۱۵۰میلیگرم در روز) . هر سطح سدیم به مدت حدود ۳۰روز مصرف شد و دورههای شستشو بین آنها وجود داشت.
در این مطالعه تمام وعدههای غذایی به افراد شرکت کننده ارائه می شد و محققان از دریافت مداوم مواد مغذی به هر شرکت کننده اطمینان حاصل می کردند. بالاترین میزان مصرف سدیم، نشان دهنده ی مصرف معمول آمریکایی ها بود، در حالی که میزان متوسط با محدودیت های دستورالعمل مطابقت داشت و پایین ترین سطح، پایین تر از میزان مصرف توصیه شده بود.
نتیجه ی اولیه، امتیاز خطر ASCVD در طول ده سال بود که با استفاده از معادله ی هم گروهی تجمیعی(PCE) محاسبه شد. عوامل خطر استاتیک مانند سن و سیگار کشیدن در ابتدا اندازه گیری شدند، در حالی که متغیرهای دینامیک مانند فشار خون و کلسترول پس از هر دوره ی تغذیه اندازه گیری شدند.
نمونه های خون و اندازه گیری فشار خون با استفاده از روشهای استاندارد جمع آوری شدند. داده ها با استفاده از مدل های اثرات مختلط، با در نظر گرفتن اندازه گیری های مکرر، تجزیه و تحلیل شدند. تجزیه و تحلیل های حساسیت، شرکت کنندگان خارج از محدوده ی معتبر PCE را با در نظر گرفتن یا حذف مقادیر خارج از محدوده، مورد بررسی قرار دادند. تجزیه و تحلیل های طبقه بندی شده، نتایج را بر اساس سن، جنس، نژاد، وضعیت فشار خون بالا، چاقی و سیگار کشیدن ارزیابی کردند.
لازم به ذکر است که هر دوره ی مداخله ی سدیم فقط 30 روز طول کشید. در حالی که این امر امکان اندازه گیری کنترل شده ی تغییرات کوتاه مدت در امتیازات خطر ASCVD را فراهم می کرد، اما شواهدی در مورد تأثیر بلند مدت تغییرات پایدار در رژیم غذایی ارائه نمی دهد.
یافته ها
در بین ۳۹۰شرکت کننده، ویژگی های پایه در گروههای کنترل و رژیم غذایی DASH مشابه بود. رژیم غذایی DASH در مقایسه با رژیم غذایی کنترل، منجر به کاهش بیشتر خطر تخمینی ASCVD در طول ده سال شد، با تفاوت مطلق 0.12- درصد و تفاوت نسبی 5.33- درصد.
کاهش سدیم، خطر ASCVD را بیشتر کاهش داد، به طوری که مصرف کم سدیم، کاهش خطر بیشتری را نسبت به مصرف متوسط یا زیاد سدیم نشان داد. رژیم غذایی DASH و مصرف کم سدیم، بیشترین کاهش خطر ASCVD را با تفاوت مطلق 035- درصد، و تفاوت نسبی 14.09- درصد را در مقایسه با رژیم غذایی کنترل با سدیم بالا، به همراه داشت.
تحلیل های طبقهبندی شده نشان داد که کاهش سدیم تأثیر قوی تری در زنان، بزرگسالان سیاه پوست و افراد مبتلا به فشار خون مرحله ۲دارد، در حالی که تفاوت معناداری بر اساس سن، چاقی یا وضعیت سیگار کشیدن مشاهده نشد. تحلیلهای حساسیت نیز این یافته ها را تأیید کردند.
این مطالعه همچنین اشاره کرد که نژاد به دو دسته سیاه پوست در مقابل غیرسیاه پوست تقسیم شده است، بنابراین اثرات در میان سایر گروههای اقلیت قابل تعیین نیست.
نتیجه گیری
خطر تخمینی 10 ساله ASCVD با پیروی از رژیم غذایی DASH در مقایسه با یک رژیم غذایی معمولی آمریکایی، به طور قابل توجهی کاهش یافت. کاهش سدیم، به ویژه هنگامی که با رژیم غذایی DASH ترکیب شود، این خطر را بیشتر کاهش داد و مزایای بیشتری را در میان زنان، بزرگسالان سیاه پوست و افراد مبتلا به فشار خون مرحله 2 به همراه داشت.
این نتایج با شواهد قبلی که از DASH و کاهش سدیم برای سلامت قلب و عروق حمایت می کنند، همسو هستند. با این حال، هیچ کارآزمایی تصادفی طولانی مدتی تأثیر DASH را بر وقایع واقعی CVD تأیید نکرده است، زیرا بیشتر شواهد بر اساس کاهش عامل خطر و نمره خطر است، نه نتایج بالینی مستقیم. سطح بهینه مصرف سدیم نیز همچنان مورد بحث است.
با این وجود، حتی کاهش متوسط سدیم مفید به نظر می رسد و تلاش های بهداشت عمومی برای کاهش مصرف سدیم را تقویت می کند. نویسندگان خاطر نشان کردند که معیارهای خروج از مطالعه (مانند افراد مبتلا به بیماری قلبی، دیابت یا افرادی که داروهای ضد فشار خون مصرف می کنند) و دوره های مداخله نسبتاً کوتاه ممکن است تعمیم پذیری این یافته ها را محدود کند. تحقیقات آینده باید بر پیامدهای بلند مدت تمرکز کنند، طیف وسیع تری از شرکت کنندگان را در بر بگیرند و دستورالعمل های مصرف سدیم را بیشتر اصلاح کنند.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250423/DASH-diet-and-salt-reduction-work-together-to-reduce-cardiovascular-risk.aspx